SKKN Giúp học sinh lớp 4 phát huy một số phẩm chất, năng lực khi học Toán (GV: Nguyễn Thị Mừng - Trường TH Trần Phú)

 PHÒNG GD&ĐT TP.BẮC GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN PHÚ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc 
 Trần Phú, ngày 10 tháng 10 năm 2021 
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP “GIÚP HỌC SINH LỚP 4 PHÁT 
 HUY MỘT SỐ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC KHI HỌC TOÁN ” 
1. Tên giải pháp: 
Giải pháp “Giúp học sinh lớp 4 phát huy một số phẩm chất, năng lực khi học 
Toán” 
2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử. 
Giải pháp này bắt đầu được áp dụng từ ngày 12 tháng 9 năm 2020. 
3. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp: 
 Năm học 2020-2021 là năm học đầu tiên đổi mới chương trình GDPT 2018, 
được áp dụng đối với lớp 1. Năm học 2023-2024 sẽ áp dụng cho học sinh lớp 4. 
Để chủ động áp dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học mới phát huy năng lực 
học sinh ngay khi SGK mới xuất bản, trong những năm qua tôi luôn nỗ lực đổi 
mới dạy học theo hướng mới “phát huy phẩm chất năng lực học sinh trong dạy 
học”. 
 Bản thân nhiều năm trực tiếp giảng dạy ở khối 4 nên kinh nghiệm thực tế tích 
lũy được tương đối nhiều. Hội đồng sư phạm trường nhiều đồng chí có kinh 
nghiệm, nhiều năm giảng dạy lại luôn có quyết tâm nhất quán trong đổi mới 
phương pháp nên bản thân học hỏi và rút kinh nghiệm được nhiều vấn đề hữu 
ích. 
3.1. Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng giải pháp: 
 Thực tế qua nhiều năm được phân công chủ nhiệm lớp 4, tôi vẫn không khỏi 
thắc mắc vì sao các em tuy lớn nhưng ý thức tự phục vụ, tự quản chưa cao, vệ 
sinh thân thể, ăn mặc chưa gọn gàng, sạch sẽ, ở lớp vứt sách vở lung tung không 
giữ gìn, hay quên đồ dùng học tập ở lớp cũng như ở nhà, chưa có ý thức giữ gìn 
trường lớp sạch sẽ Năm học 2020-2021, tôi đã mạnh dạn áp dụng giải pháp ở 
lớp 4C. Tổng số học sinh của lớp 34 em, trong đó nam: 13 em, nữ: 21 em; 2 
không có hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhưng có 3 em cá biệt về đạo đức: Hải Ninh, 
Tiến Minh và Phạm Văn Thành; 15em ở với ông bà. Thời gian đầu năm học vừa 
giảng dạy, vừa quan sát học sinh lớp mình cũng như học sinh lớp khác, tôi mới 
hiểu những điều mà các em chưa đạt được là phần nhiều giáo viên chưa chú
trọng hình thành ngay từ những ngày đầu tiên đến trường một cách đúng đắn. 
 Từ thực tế đó, tôi luôn trăn trở là người giáo viên Tiểu học không chỉ có trình 
độ chuyên môn mà còn phải biết tổ chức quản lí học sinh trong các hoạt động 
giáo dục, để chính các em luôn cảm thấy mới lạ, không nhàm chán, hướng các 
em đến sự đam mê học tập và phấn đấu rèn luyện năng lực, phẩm chất ngay từ 
những ngày đầu bước vào ngưỡng cửa của nhà trường Tiểu học. Tôi tự hứa với 
lòng mình phải cố gắng thật nhiều để làm tốt công tác chủ nhiệm và phải đặc 
biệt quan tâm, gần gũi giúp đỡ các em để các em trở thành những chủ nhân 
tương lai của đất nước. 
3.2. Mục đích của giải pháp. 
 Giải pháp ““Giúp học sinh lớp 4 phát huy một số phẩm chất, năng lực khi 
học Toán” giúp cho học sinh thông qua việc học Toán, tiếp thu kiến thức, các 
em còn được phát huy những năng lực, phẩm chất cần thiết trong cuộc sống: 
Phẩm chất yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ bạn; Năng lực tự học, tự quản, tự phục 
vụ, giao tiếp, 
4. Nội dung: 
4.1. Cách thức thực hiện giải pháp: 
4.1.1: Tìm hiểu, phân loại năng lực, phẩm chất đối tượng học sinh. 
 Từ thực trạng nêu trên, ngay từ tháng đầu tiên của năm học, tôi đã tiến 
hành khảo sát học sinh ở lớp 4C. Từ đó phân loại học sinh theo từng nhóm đối 
tượng học sinh để đưa vào sổ kế hoạch cá nhân, kế hoạch chủ nhiệm. 
 STT Năng lực, phẩm chất Tổng số % Ghi chú 
 Vệ sinh thân thể, ăn mặc gọn gàng 
 1 sạch sẽ. 22/34 64,70 
 2 CB đồ dùng HT ở trên lớp, ở nhà. 18/34 52,94 
 3 
 Làm theo sự phân công của nhóm, 
 3 lớp, yêu cầu của GV. 18/34 52,94 
 Tự giác hoàn thành các công việc 
 4 được giao đúng hẹn. 17/34 50 
 Sắp xếp thời gian học tập, sinh hoạt 
 5 cá nhân, vui chơi hợp lí. 17/34 50 
 6 Đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn 15/34 44,11 
 7 Chăm học, chăm làm 15/34 44,11 
 Từ việc nắm bắt được tình hình của từng học sinh, tôi xây dựng cho mình 
một kế hoạch cụ thể từng tiết học, từng ngày, từng tuần để giúp đỡ các em. Phân 
công các em giúp đỡ nhau cùng tiến bộ và lựa chọn cách giáo dục phù hợp với 
từng đối tượng học sinh. 
* Đối với học sinh khả năng tự học còn hạn chế: 
+ Thường xuyên kiểm tra, giúp đỡ các em trong quá trình lên lớp, trong các giờ 
truy bài hay ra chơi. 
+ Tổ chức cho các em học theo nhóm để học sinh giỏi giúp đỡ học sinh yếu tiến 
bộ, có động viên khen thưởng kịp thời. 
Kết quả cụ thể: Em Thân Diệu Anh đã hướng dẫn em Nguyễn Thành Đạt đọc 
thuộc bảng cửu chương. 
 Học sinh giúp đỡ nhau khi hoạt động nhóm 
 4 
* Đối với những em học sinh chưa chăm làm, tôi dùng phương pháp tác động 
tình cảm, nghiêm khắc với học sinh nhưng không cứng nhắc. Tuyệt đối không 
sử dụng phương pháp trách phạt, thường xuyên gần gũi, nhắc nhở động viên kịp 
thời, giao cho các em một số chức vụ trong lớp nhằm gắn các em với trách 
nhiệm của công việc đó để các em tự điều chỉnh mình. Những ngày đầu năm 
học, tôi thường đến lớp sớm hướng dẫn các em làm một số việc vừa sức như 
tham gia cùng các bạn làm vệ sinh lớp học, lau bàn ghế, lau bảng chia lớp 
thành các nhóm nhỏ để các em thay phiên nhau làm. 
*Đối với những học sinh còn rụt rè, nhút nhát khi giao tiếp với thầy cô và 
người lạ: 
 - Kết hợp các bài học trên lớp với rèn kĩ năng sống và kĩ năng giao tiếp cơ bản 
như: biết chào hỏi thầy cô, khách đến trường, đến nhà và người lớn tuổi; biết nói 
lời cảm ơn, xin lỗi. Tôi thường xuyên trao đổi trò chuyện với các em trong các 
giờ học cũng như trong các giờ ra chơi để hiểu các em và nhằm tạo cơ hội giao 
tiếp cho các em. 
 - Hướng dẫn các em chơi các trò chơi dân gian qua các giờ ra chơi, hoạt động 
ngoại khóa. Các em cảm thấy tự tin và thoải mái hơn khi cùng vui chơi với bạn. 
*Đối với học sinh cá biệt về đạo đức: 
- Tôi tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình của các em và nhận thấy các em đó đều do 
ham chơi, thích xem điện thoại, xem ti vi nhiều, có em hay chơi game trên máy 
tính, hay ăn quà, cha mẹ có điều kiện nên nuông chiều quá mức. 
- Tôi đã gần gũi các em, tâm sự, chia sẻ với các em trong vai trò là một người 
bạn lớn và thường xuyên nhắc nhở động viên khen thưởng kịp thời. Tạo cơ hội 
cho các em có trách nhiệm với công việc chung của lớp bằng cách phân công 
nhiệm vụ theo năng lực. Đồng thời tôi cũng gặp gỡ phụ huynh trao đổi bàn biện 
pháp quản lý các em, quan tâm đến các em nhiều hơn. 
Ví dụ: Em Hải Ninh hay đánh bạn bè, dễ bị kích động, quậy phá trong lớp. Sau 
khi nói chuyện với gia đình, tôi biết được, gia đình hay cho xem phim hoạt hình 
quá nhiều mà cũng không chú ý là con xem gì nên dễ bị ảnh hưởng, kích động 
tâm lý, không giữ được bình tĩnh. Tôi đã khuyên gia đình sát sao hơn đến việc 
 5 
chơi và học của con. Sang kì 2, nhiều tuần liền, Ninh được các bạn bình bầu là 
học sinh có tiến bộ về năng lực và phẩm chất. Cuối năm, Ninh được khen
thưởng là học sinh có tiến bộ vượt bậc về môn Toán. 
4.1.2. Xây dựng ban cán sự lớp. 
 Từ việc tổ chức điều tra, phân loại năng lực của từng học sinh và quan sát 
thực tiễn trên lớp, tôi tiến hành định hướng cho các em bầu ban cán sự lớp. Nói 
rõ chức năng, nhiệm vụ của ban cán sự lớp. 
 Cụ thể: Phân lớp thành các tổ/nhóm học sinh có cơ cấu học sinh nam, nữ, 
trình độ học tập tương đối đồng đều. Phân công trách nhiệm cho ban cán sự lớp 
và các tổ/nhóm trưởng để quản lý học sinh và bắt đầu tổ chức các hoạt động 
chung. 
 4.1.3: Động viên khen ngợi. 
 Khen ngợi nuôi dưỡng lòng tự trọng, sự tự tin và ý thức tự giác của học 
sinh. Một số học sinh ít tự tin, cần được khuyến khích nhiều hơn những bạn 
khác. Khi khen ngợi là khuyến khích học sinh tập trung vào nỗ lực học tập. 
 Bản thân đã có các biện pháp khen ngợi như: 
 • Khen ngợi bằng lời nói: Tuỳ vào từng trường hợp cụ thể mà giáo viên 
 đưa ra các lời khen phù hợp nhằm khuyến khích, động viên học sinh. 
 Các bạn học sinh rất vui vẻ với lời khen 
 6 
• Khen ngợi bằng sticker (hình dán): Giáo viên luôn chuẩn bị hình dán 
 mặt cười ở lớp để động viên khi học sinh chơi trò chơi, làm đúng bài 
 hoặc tiến bộ hơn mọi ngày. 
 Giáo viên luôn chuẩn bị sẵn các hình dán (sticker) 
 Các hình dán (sticker) được dùng để chơi trò chơi, thi đua giữa các tổ 
• Khen ngợi bằng thư khen: Ở lứa tuổi nào thì học sinh cũng đều thích 
 được khen. Giáo viên dùng thư khen để khen ngợi các bạn có nhiều 
 tiến bộ trong học Toán, nhận được nhiều hình dán trong các giờ học 
 và sẽ được tuyên dương ở tiết sinh hoạt lớp cuối tuần. 
 7 
Thư khen với nhiều hình độc đáo nhằm tạo sự thích thú của học sinh 
 8 
4.2. Kết quả khi thực hiện giải pháp: 
 Từ cách thực hiện các giải pháp trên tôi thấy phẩm chất, năng lực của học 
sinh dần dần được phát triển. Học sinh đã có năng lực tự học, tự giác và tự quản 
tốt, hứng thú, chủ động và tích cực tham gia các hoạt động dạy học, không rụt 
rè, tự ti như trước nữa. Học sinh biết yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ bạn. Chất 
lượng học sinh ngày một tiến bộ rõ rệt, trình độ nhận thức của các em ngày càng 
được nâng cao, tích cực phát biểu xây dựng bài, hứng thú và ham thích học toán, 
làm bài, học bài đầy đủ. Học sinh dần dần chiếm lĩnh kiến thức mới và giải 
quyết các vấn đề gần gũi với đời sống. Dưới đây là những kết quả lớp 4C đã đạt 
được sau năm học 2020 - 2021: 
 STT NL tự phục vụ, tự quản Tổng số % Ghi chú 
 Vệ sinh thân thể, ăn mặc gọn gàng 
 1 sạch sẽ. 34/34 100 
 Chuẩn bị đồ dùng học tập ở trên 
 2 lớp, ở nhà. 34/34 100 
 Làm theo sự phân công của nhóm, 
 3 lớp, yêu cầu của GV. 34/34 100 
 Tự giác hoàn thành các công việc 
 4 được giao đúng hẹn. 34/34 100 
 Sắp xếp thời gian học tập, sinh hoạt 
 5 cá nhân, vui chơi hợp lí. 34/34 100 
 6 Đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn 34/34 100 
 7 Chăm học, chăm làm 34/34 100 
 9 
Các bạn tự giác vệ sinh lớp học 
Các bạn nữ gấp chăn, xếp gối 
 10 
Các bạn học sinh lớp 4C cùng nhau chơi trò chơi “Bịt mắt bắt dê” rất thoải 
 mái, vui vẻ và đoàn kết 
 Các bạn học sinh lớp 4C hướng dẫn nhau ôn bài trong giờ truy bài 
 11 
 Học sinh tự tin chia sẻ bài làm của mình trước lớp 
5. Phạm vi áp dụng giải pháp: 
 Biện pháp “Giúp học sinh lớp 4 phát huy một số phẩm chất, năng lực khi 
học Toán” được áp dụng cho mọi đối tượng học sinh lớp 4 trường Tiểu học Trần 
Phú. Thậm chí có thể áp dụng động viên, khen thưởng với các lớp khác trong 
trường Tiểu học. 
6. Lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp: 
 Việc phát triển năng lực, phẩm chất sẽ giúp cho HS tự tin hơn trong học 
tập, biết đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ mọi người trong cuộc sống, không chỉ 
riêng môn Toán mà tất cả các môn học khác đều cần được chú trọng. Năng lực, 
phẩm chất giúp các em hình thành nên thói quen có hành vi đạo đức tốt mãi mãi 
về sau. 
7. Kết luận: 
 Để giúp học sinh phát triển tốt năng lực, phẩm chất, người giáo viên phải 
vừa là người thầy nghiêm khắc, người bạn gần gũi, người trọng tài phân minh. 
Thành công của giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin tưởng, là 
xây dựng được một tập thể đoàn kết, gắn bó. 
 12 
 Qua quá trình thực hiện một số giải pháp giúp học sinh phát triển năng lực, 
phẩm chất khi học môn Toán, tôi thấy học sinh trong lớp có những chuyển biến 
rõ rệt và đã trở thành những công việc hàng ngày của các em. Từ đó chất lượng 
học tập của các em cũng được nâng lên. Các em luôn chủ động trong việc học 
tập và rèn luyện. Bản thân tôi, chính sự thay đổi ấy làm cho tôi thấy say sưa và 
hứng thú với công việc trồng người. Học sinh lớp 4C có điều kiện học tập tốt và 
thấy được niềm vui khi đến trường, được bộc lộ những suy nghĩ và việc làm của 
mình trước cô giáo và các bạn. Tình bạn, tinh thần đoàn kết trong lớp 4C được 
xây dựng và củng cố vững hơn để các em có điều kiện nuôi dưỡng những ước 
mơ của mình về mái trường, về thầy cô, về bạn bè. 
 *Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và 
không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. 
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả giải pháp 
 Nguyễn Thị Mừng